Giới có tiền Trung Quốc săn mua cổ phần các công ty Việt Nam

Trong thời gian gần đây, một số doanh nghiệp (DN) Việt Nam thuộc các lĩnh vực như chế biến nông sản xuất khẩu, điện tử, thép xây dựng… cho biết thường xuyên nhận được nhiều lời mời từ doanh nhân Trung Quốc (TQ) như đề nghị hợp tác, góp vốn đầu tư, mua cổ phẩn.

Nhà đầu tư Trung Quốc đua nhau chào mời doanh nghiệp Việt

Chủ tịch HĐQT Đỗ Duy Thái của Công ty cổ phần Thép Việt chia sẻ, cách đây không lâu công ty ông có nhận được lời mời chào mua cổ phần từ một số doanh nhân người Trung Quốc. Tuy nhiên, ông không đồng ý do điều này không thuộc kế hoạch phát triển kinh doanh của công ty. Ông Thái cho rằng các công ty ngành thép TQ đang muốn mua cổ phần, đầu tư vào DN Việt để tránh những tác động tiêu cực từ cuộc chiến tranh thương mại Mỹ-TQ khiến cho thuế xuất thép TQ sang Mỹ bị đánh thuế cao. Do đó, các công ty này lên kế hoạch mượn danh nghĩa các công ty Việt để né thuế.

Không chỉ riêng ngành thép mà các đơn vị ngành chế biến nông sản xuất khẩu cũng rơi vào tầm ngắm của nhiều nhà đầu tư TQ. Ông Trần Văn Sơn, Tổng Giám đốc Công ty Hạt điều Gia Bảo cho biết, mới đây có tới ba doanh nhân TQ ngỏ ý muốn hợp tác với DN của ông và góp cổ phần. Tuy nhiên, do điều kiện mà họ đưa ra không thỏa đáng nên ông đã từ chối hợp tác.

Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Hoàng Sơn 1 – ông Tạ Quang Huyên cũng cho biết thêm, các DN nông sản được nhà đầu tư nước ngoài, nhất là từ TQ nhắm mua cổ phần chủ yếu là những đơn vị thuộc lĩnh vực chế biến hạt điều, gạo, hồ tiêu, thủy hải sản… “Trong những năm gần đây, các DN TQ đã xây dựng các nhà máy chế biến hạt điều tại các khu chế xuất dọc biên giới Việt Nam. Nay với việc mua lại các công ty Việt Nam, các DN TQ sẽ nắm được các đầu mối thu mua nguyên liệu, nắm được công nghệ chế biến hạt điều, chủ động xuất khẩu. Tuy nhiên, số DN chịu “bán mình” cho DN TQ không nhiều” - ông Huyên chia sẻ.

Ngành thép Việt Nam được nhiều nhà đầu tư Trung Quốc chú ý

Doanh nghiệp Việt cần tính toán kỹ trước khi hợp tác

Các chuyên gia kinh tế đưa ra nhận định cho rằng hiện tượng các công ty TQ đổ xô sang Việt Nam chào mời hợp tác hay mua lại DN Việt Nam trong thời gian qua chủ yếu xuất phát từ hệ lụy tiêu cực của cuộc chiến thương mại Mỹ-TQ. Cụ thể, Mỹ đánh thuế cao đối với nhiều mặt hàng xuất khẩu khiến DN TQ bị thiệt hại. Chính vì vậy DN TQ bắt buộc phải tìm cách lách luật, đầu tư tại các nước lân cận như Lào, Campuchia và Việt Nam để tránh thua lỗ. Một mặt khác, Việt Nam đang có nhiều lợi thế khi tham gia các hiệp định thương mại, do đó các nhà đầu tư Trung Quốc sẽ tranh thủ bắt lấy cơ hội này để thực hiện góp vốn hoặc mua lại DN Việt nhằm được hưởng ưu đãi về thuế.

Ngoài ra, Trung Quốc còn là thị trường và cũng là đối tác lớn đối với các DN Việt Nam. Đa số các mặt hàng xuất khẩu của chúng ta đều dựa cả vào thị trường này. Do đó, các cơ quan chức năng cần kiểm soát chặt chẽ đồng thời DN cũng cần tính toán kỹ lưỡng những cơ hội và bất lợi trong việc hợp tác với Trung Quốc, hợp tác có chừng mực để tránh tình trạng doanh nghiệp TQ chiếm thị phần.

Theo số liệu mà Cục Đầu tư nước ngoài (thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư) thông tin cho biết, tổng vốn đầu tư TQ vào Việt Nam trong năm 2018 đạt gần 2,5 tỉ USD. Trong đó, vốn đầu tư trực tiếp cấp mới và tăng thêm là 1,6 tỉ USD, còn lại hơn 800 triệu USD là vốn đầu tư gián tiếp thông qua việc mua bán cổ phần DN. Đáng chú ý, có đến hơn 1.029 lượt dự án góp vốn mua cổ phần của các nhà đầu tư đến từ quốc gia này. Tính trung bình, nhà đầu tư TQ bỏ ra hơn 770.000 USD để góp vốn vào DN Việt Nam, tăng gấp đôi về lượng vốn so với con số 487 triệu USD cho hơn 800 dự án trong năm 2017.