Trung Quốc đang vấp phải sự trì trệ của nền kinh tế

Bất kỳ nền kinh tế nào tiếp cận mức phát triển của Trung Quốc sẽ dễ gặp rủi ro và mắc kẹt trong cái bẫy thu nhập trung bình. Quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa quá dễ dàng sẽ khiến cho các quốc gia mắc kẹt trong sự trì trệ. Châu Mỹ Latinh, Liên Xô cũ và những quốc gia lớn nhất khu vực Trung Đông chưa bao giờ tìm cách thu hẹp khoảng cách với Mỹ, châu Âu và Nhật Bản.

Các nhà hoạch định kinh tế của Bắc Kinh dường như cũng nhận thức được rủi ro. Kế hoạch "Made in China 2025" như một nỗ lực nhằm xây dựng một nhóm các ngành công nghiệp xuất khẩu có giá trị cao có thể giúp nước này tránh khỏi cái bẫy nói trên. Việc xây dựng loại hình xuất khẩu đó là không thể dự đoán trước và chỉ đạt hiệu quả cao nhất khi một loạt các doanh nghiệp tư nhân có vô số cách tiếp cận khác nhau. Nhưng thời gian gần đây, ông Tập dường như lại đề cao vai trò của các doanh nghiệp nhà nước hơn là khu vực tư nhân.

Kinh tế Trung Quốc tăng trưởng mạnh trong hai thập kỷ qua nhanh đến mức nước này có thể đã không chú ý đến những điểm yếu nghiêm trọng ẩn sâu đằng sau đó. Nhưng điều đáng nhớ là thời kỳ hoàng kim của kinh tế Liên Xô và Nhật Bản cũng diễn ra sau giai đoạn trì trệ vẫn đang tiếp diễn. Lực lượng lao động ở khu vực đô thị tăng cao đã thúc đẩy sự phát triển mạnh của Trung Quốc nhưng đã đi tới giới hạn, số lượng công nhân trong năm ngoái đã giảm gần bằng với Nhật Bản. Sự giảm tốc của tăng trưởng kinh tế thể hiện rõ ràng ở tình trạng doanh số iPhone sụt giảm và năng suất lao động cũng đi xuống. Nền kinh tế nước này đang phải đối mặt với một khoảng thời gian khó khăn.

Hiện tại, Bắc Kinh cần nỗ lực hết mình trên tất cả các lĩnh vực để duy trì hoạt động tăng trưởng. Thế nhưng chính sách "tự lực" của ông Tập ngày càng giống với chính sách công nghiệp hoá thay thế nhập khẩu được Mỹ Latinh sử dụng vào thời hậu chiến. Chính sách này mang lại tốc độ tăng trưởng đáng kinh ngạc trong một khoảng thời gian nhưng cuối cùng lại khiến các quốc gia chìm trong nợ nần và mắc kẹt trong cái bẫy thu nhập trung bình.