Liệu chiến tranh thương mại có phải là bề nổi của một cuộc khủng hoảng tại Trung Quốc?

Chiến tranh thương mại giữa hai cường quốc Mỹ - Trung đang là tâm điểm của các nhà đầu tư thế giới trong thời gian gần đây. Sự lo lắng của các nhà đầu tư đang đổ dồn về phía Trung Quốc bởi mức tăng trưởng kinh tế trong quý II đã giảm xuống còn 6,5%. Đây là tốc độ chậm nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2009.

Điều ít được chú ý đến chính là Trung Quốc thực chất đã nằm trong vòng tròn khủng hoảng. Đó là cuộc khủng hoảng được tạo ra bởi các ngân hàng với cả núi nợ xấu, các công ty phá sản và những gói cứu trợ của nhà nước. Cuộc khủng hoảng này không chỉ đơn thuần là tốc độ tăng trưởng chậm lại mà nó đã diễn ra được một thời gian và không sớm kết thúc. Bởi cuộc khủng hoảng này là về tương lai của kinh tế Trung Quốc và liệu quốc gia này có thể bước vào nhóm những nước có nền kinh tế tiên tiến nhất hay không. Và nó cũng xác định xem liệu Trung Quốc sẽ là trụ cột của tăng trưởng toàn cầu hay là mối đe dọa đối với sự ổn định tài chính của thế giới.

Nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đã đứng trên bờ vực của khủng hoảng hồi năm 2015, sau khi "quả bong bóng" chứng khoán vỡ vụn, do hoạt động quản lý yếu kém và và bộ máy quan liêu. Dòng tiền "tràn" ra khỏi thị trường trong nước, cùng lúc đó là đồng nội tệ không ổn định. Sau đó, chính phủ đã tung ra một gói cứu trợ cho thị trường chứng khoán và kiểm soát dòng vốn. Cuộc khủng hoảng đã được ngăn chặn.

Cách tiếp cận đó thể hiện cho chiến lược tổng thể của Bắc Kinh về vấn đề liên quan đến nợ, chính phủ không cho phép quả bong bóng nợ bị vỡ tung. Nhưng dù như thế nào thì cuộc khủng hoảng tài chính với những thuộc tính của Trung Quốc đang gây thiệt hại cho nền kinh tế.

Có lẽ sẽ đến một thời điểm mà ngay cả các nhà hoạch định chính sách của Trung Quốc cũng nhận ra rằng khoản nợ này là rất nguy hiểm, việc kiểm soát nó phải được ưu tiên hơn so với tăng trưởng. Lạm phát cao hơn có thể sẽ thay đổi cục diện, bởi điều đó sẽ khiến ngân hàng trung ương khó khăn hơn trong việc tiếp tục bơm vào số tiền mặt mà hệ thống cần có để duy trì hoạt động. Nhưng sẽ khó có khả năng xảy ra, ít nhất là trong ngắn hạn. Lạm phát giảm mạnh đang khiến nhiều người lo ngại rằng Trung Quốc có thể đang bước vào thời kỳ giảm phát, khiến núi nợ của nước này còn nặng nề hơn.

Hầu hết, những biến động thường thấy có thể biến mất trong vài tháng, còn của Trung Quốc có thể kéo dài vài năm. Là nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới, Trung Quốc nên là nguồn hỗ trợ cho các nền kinh tế đang tụt dốc. Nhưng nếu Trung Quốc không thể giải quyết được cuộc khủng hoảng của chính mình thì đó sẽ là một gánh nặng cho toàn cầu.