Giới thiệu về Trung Quốc (Kỳ II)

KỲ II: VĂN HÓA LÂU ĐỜI

Trung Quốc là một trong những nơi có nền văn hóa lâu đời với bề dày hàng nghìn năm lịch sử văn hiến. Văn hóa Trung Quốc có sự ảnh hưởng lớn đến các nước trong khu vực Châu Á như Nhật Bản, Triều Tiên, Việt Nam, Singapore, thậm chí còn ảnh hưởng đến một số khu vực Châu Mỹ. Hãy cùng chúng tôi tìm hiểu những nét đặc sắc về văn hóa Trung Quốc qua bài viết này.

 

1. Giai đoạn Hán – Đường, sự phát triển văn hóa mạnh mẽ ra Châu Á

 

Thời kì Hán – Đường, văn hóa truyền thống Trung Quốc bao gồm tư tưởng Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo và những chữ viết, hội họa, kiến trúc, điêu khắc..., du nhập vào các nước như Nhật Bản, Triều Tiên, ví dụ như sự truyền bá triết học duy tâm của Lục Vương và Trình Chu đến Nhật Bản, hình thành nên Chu tử học, Âm minh học ở Nhật Bản. Vào thời nhà Đường các nhà sư vượt biển để truyền bá những văn hóa Phật giáo và điêu khắc của Trung Quốc sang Nhật Bản, một số người Nhật Bản như Kibuki, cao tăng Kukai, Abe Nakamaro đã đến Trung Quốc để nghiên cứu và học tập văn hóa Trung Quốc, vì vậy mà chữ viết, kiến trúc của Nhật Bản chịu sự ảnh hưởng thâm sâu của văn hóa Trung Quốc.

Chữ viết Katanaka Nhật Bản

 

 Ở Hàn Quốc, văn hóa Trung Quốc có sự ảnh hưởng vô cùng lớn, đặc biệt là tư tưởng Nho gia và tư thưởng thực học sau thời Minh – Thanh, nếu như mọi người không biết đến những nhà triết học người Hàn Quốc như  Yi Hwang, Yi Yulgok, Hong Daeyoung, Jeong Yakyong mà chỉ xem những tác phẩm để phán đoán quốc tịch tác giả thì Hàn Quốc được những nước phương Tây gọi là hóa thạch sống của đất nước Nho giáo.

 

2. Giai đoạn Minh – Thanh, sự ảnh hưởng văn hóa đến các nước phương Tây

 

Văn hóa Trung Quốc vào thời Minh – Thanh còn truyền bá đến một số nước phương Tây thông qua các giáo hội Jesus. Bốn phát minh vĩ đại (kĩ thuật sản xuất giấy, kĩ thuật in ấn, thuốc súng, la bàn) sau khi du nhập vào phương Tây đã có tác dụng quan trọng thúc đẩy sự hình thành và phát triển của xã hội chủ nghĩa tư bản. Văn hóa truyền thống Trung Quốc có sự ảnh hưởng rất lớn đến Pháp, Pháp trở thành trung tâm văn hóa Trung Quốc ở Châu Âu lúc đó.

 

Bắt đầu từ thế kỉ 17, một số tác phẩm Nho giáo kinh điển như “Luận Ngữ”, “Đại học” đã truyền đến một số quốc gia khác ở Châu Âu thông qua Pháp. Đến thế kỉ 18, có rất ít những nhà khai sáng tư tưởng ở Pháp không chịu ảnh hưởng văn hóa Trung Quốc. Ví dụ như Descartes, Lu Suo, Voltaire, Montesquieu, Diderot, Holbach, họ tôn sùng nhất định đối với văn hóa Trung Quốc khiến cho mọi người đều cảm thấy kinh ngạc. Voltaire còn cất giữ bức tranh chân dung Khổng Tử trong nhà thờ, Khổng Tử được coi là hình mẫu đạo đức của con người.

 

Các nhà triết học Đức như Leibniz, Kant, Fichte, Xie Lin, Hegel, Feuerbach và nhà văn Goethe đều đã từng nghiên cứu triết học Trung Quốc, chịu sự ảnh hưởng của văn hóa Trung Quốc theo từng mức độ khác nhau. Như Leibniz cho rằng, chính sự phát hiện của Trung Quốc đã khiến cho những người Châu Âu thức tỉnh trong sự mê muội về tôn giáo. Như vậy có sự ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp đến vận động giác ngộ của Pháp, ảnh hưởng đến tư tưởng biện chứng của Đức.

 

3. Võ thuật Trung Quốc

 

Mọi người đều biết, võ thuật Trung Quốc truyền bá ra nước ngoài từ thời đại của Lý Tiểu Long, rất nhiều người phương Tây bắt đầu biết đến văn hóa Trung Quốc từ Lý Tiểu Long. Ngày nay, Lý Tiểu Long trở thành tượng đài võ thuật, văn hóa và tinh hoa của Trung Quốc, cuộc đời huyền thoại của ông đã trở thành tấm gương kinh điển về truyền bá văn hóa Trung Quốc.

Bậc thầy võ thuật - Lý Tiểu Long

 

Lý Tiểu Long là một ngôi sao lớn và là một bậc thầy trong giới võ thuật, ông đặt ra và thực hiện 3 việc to lớn: đưa võ thuật Trung Quốc đến với thế giới, đem những bộ phim Trung Quốc du nhập vào thị trường thế giới, tự sáng tạo ra môn võ thuật. Những hiểu biết về võ thuật và điện ảnh Trung Quốc của người phương Tây dường như đều bắt đầu từ Lý Tiểu Long. Là một người học võ, Lý Tiểu Long luôn cố gắng hết sức nghiên cứu và phát triển võ thuật.

 

4. Thành tựu chủ yếu

 

Chữ viết: chữ Giáp Cốt xuất hiện sớm nhất và được gọi là Giáp Cốt văn do được khắc trên mai rùa hoặc xương thú. Trải qua hàng nghìn năm, chữ viết Trung Quốc được gọi tên theo thứ tự lần lượt như sau: Giáp cốt văn – Kim văn – Triện thư – Lệ thư – Thảo thư – Khải thư – Hành thư.

 

Văn học: Kinh thi là tuyển tập thơ cổ nhất Trung Quốc, được Khổng Tử sưu tập và chỉnh sửa. Ngoài ra còn có Thơ Đường với các tác giả nổi tiếng như Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch Cư Dị. Tiểu thuyết nổi tiếng như Tam Quốc Diễn Nghĩa, Tây Du Kí, Hồng Lâu Mộng, Thủy Hử sáng tác vào thời Minh – Thanh. Tất cả đều là những tác phẩm kinh điển nổi tiếng cho đến ngày nay.

 

Triết học, tư tưởng: Thuyết Âm dương, Bát quái, Ngũ hành, Âm Dương gia là những lý thuyết mà các nhà tư tưởng đưa ra để giải thích các vấn đề trong cuộc sống. Ngoài ra là các phái Nho gia với Khổng Tử đại diện, Đạo gia là Lão Tử và Trang Tử, Pháp gia Hàn Phi Tử, Mặc gia Mặc Tử.

 

Trang phục: Mỗi một giai đoạn, thời kì lại có sự biến đổi về trang phục, các tầng lớp xã hội khác nhau cũng sẽ có trang phục khác nhau. Chính vì thế mà trang phục Trung Quốc có lịch sử lâu đời với nhiều thay đổi đa dạng, đầy màu sắc. Trang phục Trung Quốc được biết đến nhiều nhất hiện nay là Xường xám và một số loại trang phục khác thường được tái hiện trong phim cổ trang Trung Quốc.

 

Kĩ thuật: Trung Quốc phát minh ra giấy, la bàn, thuốc súng và nghề in có tầm ảnh hưởng trên thế giới. Ngoài ra người Trung Quốc còn là nơi sản sinh ra đồ sứ đậm nét nghệ thuật độc đáo.